Święta na diecie?

Z najnowszego badania BIG InfoMonitor wynika, że przeciętny Polak przeznaczy na tegoroczne święta Bożego Narodzenia średnio 1122 zł. To kwota o jedną trzecią niższa niż rok wcześniej. Największą część budżetu pochłoną prezenty (średnio 447 zł) oraz żywność (413 zł).

Jednocześnie 4 proc. ankietowanych w ogóle nie planuje żadnych wydatków świątecznych. Najwyższe deklarowane koszty ponoszą osoby w wieku 65+ (średnio 1162 zł). Mężczyźni zapowiadają wyższe wydatki niż kobiety – odpowiednio 1045 zł wobec 1001 zł.

Jak podkreśla cytowany w raporcie główny analityk BIG InfoMonitor, dr hab. Waldemar Rogowski, spadek planowanych wydatków jest wyraźnym sygnałem rosnącej presji kosztowej. Jego zdaniem Polacy coraz częściej rezygnują z impulsywnych zakupów na rzecz świadomego zarządzania domowym budżetem, w którym większe znaczenie mają mniejsze, lepiej kontrolowane kwoty.

Zróżnicowanie widać także regionalnie. Największy odsetek osób planujących budżet do 1000 zł odnotowano w woj. opolskim (41 proc.). Z kolei mieszkańcy woj. podlaskiego częściej deklarują wydatki sięgające 2000 zł (30 proc.). Najwięcej respondentów planujących wydać ponad 2 tys. zł pochodzi z woj. kujawsko-pomorskiego (18 proc.).

Ponad połowa badanych uważa, że w tym roku przeznaczy na święta podobną kwotę jak w ubiegłym, natomiast 34 proc. spodziewa się wzrostu wydatków – głównie na jedzenie (64 proc.) i prezenty (55 proc.). Jednocześnie 13 proc. respondentów planuje ograniczenia, przy czym niemal połowa z nich wskazuje, że wynika to z braku środków na bieżące, pilne potrzeby.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że szczegółowa analiza poszczególnych kategorii zakupów zmienia ogólny obraz deklaracji. Choć początkowo co czwarta osoba zakładała wydatki do 400 zł, po dokładnym podliczeniu odsetek ten spada do 21 proc. Łącznie, na podstawie sum cząstkowych, można szacować, że Polacy wydadzą w tym roku o ponad 23 proc. mniej niż przed rokiem.

Najwięcej pieniędzy nadal trafi na prezenty (średnio 447 zł), choć to o 18 proc. mniej niż rok temu. Wydatki na jedzenie spadły jeszcze mocniej – o 21 proc., do średnio 413 zł. Jak ocenia prezes BIG InfoMonitor Paweł Szarkowski, jest to wyraźny sygnał zmiany postaw konsumenckich – od ilości w stronę jakości, racjonalności i unikania marnotrawstwa.

Co istotne, 9 proc. respondentów nie przewiduje żadnych wydatków na żywność, a niemal połowę tej grupy stanowią osoby w wieku 18–34 lata. W przypadku prezentów 18 proc. ankietowanych nie planuje wydatków (o 2 pkt proc. więcej niż rok wcześniej), często z powodu braku środków nawet na podstawowe potrzeby. Jednocześnie 23 proc. badanych deklaruje budżet prezentowy przekraczający 500 zł.

Wyjazdy świąteczne planuje 40 proc. respondentów, jednak tylko 4 proc. zamierza wydać na nie więcej niż 300 zł. Aż 60 proc. ankietowanych nie przeznaczy na ten cel żadnych pieniędzy – przy czym większość z nich mogłaby sobie na taki wydatek pozwolić. Wydatków na ozdoby świąteczne nie planuje 62 proc. Polaków, a jedynie 4 proc. zamierza wydać na ten cel ponad 200 zł.

Wigilię zdecydowana większość respondentów spędzi w gronie najbliższej rodziny. W tej grupie dominują kobiety (87 proc. wobec 80 proc. mężczyzn). Z dalszymi krewnymi wieczór wigilijny spędzi 9 proc. badanych, a ze znajomymi – 4 proc. Samotnie święta spędzi 7 proc. ankietowanych, głównie mężczyźni.

Badanie „Wydatki świąteczne Polaków 2025” zostało przeprowadzone metodą CAWI przez Quality Watch na zlecenie BIG InfoMonitor, na próbie 1028 osób w wieku 18+, w grudniu 2025 roku.

red./PAP