Warszawa odda hołd ofiarom Wołynia

Msza święta, apel pamięci i uroczystości przy pomnikach na warszawskim Żoliborzu złożą się na stołeczne obchody Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA. W tym roku wydarzenie będzie miało również wyjątkowy wymiar – po raz pierwszy oficjalna grupa obywateli Ukrainy złoży wspólny wieniec, oddając hołd ofiarom i odcinając się od zbrodniczej ideologii.

W sobotę Warszawa uczci pamięć Polaków zamordowanych podczas zbrodni wołyńskiej. Obchody rozpoczną się przed południem mszą świętą w Katedrze Polowej Wojska Polskiego, odprawioną w intencji ofiar ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej.

Nabożeństwo będzie również modlitwą za poległych, zmarłych i żyjących żołnierzy 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej.

Organizatorami uroczystości są Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Instytut Pamięci Narodowej.

Hołd na Skwerze Wołyńskim

Główna część obchodów odbędzie się w południe przed Pomnikiem Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej na Skwerze Wołyńskim na warszawskim Żoliborzu.

W programie znalazły się wspólna modlitwa, apel pamięci oraz ceremonia składania wieńców. Następnie uczestnicy oddadzą hołd również przed Pomnikiem 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej.

Symboliczny gest ukraińskich obywateli

Jednym z najważniejszych punktów tegorocznych obchodów będzie inicjatywa Stowarzyszenia Pojednanie Polsko-Ukraińskie kierowanego przez Karolinę Romanowską.

Po raz pierwszy w historii oficjalna, kilkunastoosobowa delegacja obywateli Ukrainy – w tym uchodźców wojennych oraz osób mieszkających w Polsce – złoży wspólny wieniec pod Pomnikiem Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Warszawie.

Akcja odbywa się pod hasłem „UPA nie jest naszym bohaterem”. Organizatorzy podkreślają, że jej celem jest potępienie zbrodni oraz jasne odcięcie się od nacjonalistycznej ideologii odpowiedzialnej za mordy na polskiej ludności cywilnej.

Ich zdaniem taki gest może stać się krokiem w kierunku prawdziwego pojednania polsko-ukraińskiego oraz odebrania rosyjskiej propagandzie argumentów wykorzystywanych do podsycania konfliktów między narodami.

Pamięć o ofiarach zbrodni wołyńskiej

Termin „zbrodnia wołyńska” odnosi się do mordów dokonanych na polskiej ludności cywilnej dawnych Kresów Wschodnich przez członków ukraińskich organizacji zbrojnych. Zbrodnie miały miejsce przede wszystkim na Wołyniu, ale także w Małopolsce Wschodniej oraz na terenach dzisiejszego województwa lubelskiego i podkarpackiego.

Kulminacją tragedii była tzw. krwawa niedziela – 11 lipca 1943 roku. Tego dnia oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii zaatakowały dziesiątki polskich miejscowości na Wołyniu.

Ofiarami byli przede wszystkim cywile – kobiety, dzieci i osoby starsze. Według szacunków polskich historyków w wyniku zbrodni wołyńskiej zginęło około 100 tys. Polaków, a tysiące kolejnych osób zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów.

Nowe święto państwowe

Dla upamiętnienia ofiar Sejm RP ustanowił w 2025 roku 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak zapisano w ustawie, śmierć osób zamordowanych z powodu przynależności do narodu polskiego zasługuje na szczególną pamięć i coroczny hołd oddawany przez państwo.