Stare zdjęcia, listy i wspomnienia. W Gostyninie powstaje muzeum pełne ludzkich historii

Stare fotografie schowane w albumach, pożółkłe dokumenty, listy, szkolne świadectwa, a nawet drobne przedmioty codziennego użytku — wszystko to może już wkrótce stać się częścią opowieści o Gostyninie. Muzeum Mazowieckie w Płocku rozpoczęło zbiórkę pamiątek związanych z historią miasta i jego mieszkańców. Trafią one do tworzonego właśnie Muzeum Ziemi Gostynińskiej, które ma zostać otwarte na początku 2027 roku.

Nowa placówka powstaje w zabytkowych sukiennicach w centrum Gostynina. Jej twórcy chcą, by było to miejsce budowane nie tylko przez historyków i muzealników, ale przede wszystkim przez samych mieszkańców — dawnych i obecnych.

Historie ukryte w domowych archiwach

Muzeum poszukuje przede wszystkim rodzinnych fotografii, dokumentów i archiwaliów pokazujących codzienne życie miasta na przestrzeni lat. Cenne mogą okazać się również materiały związane z działalnością szkół, zakładów pracy, organizacji społecznych czy lokalnych wydarzeń.

Jak podkreślają organizatorzy akcji, nawet z pozoru zwyczajna fotografia może stać się ważnym świadectwem historii regionu. Chodzi bowiem nie tylko o wielkie wydarzenia, ale też o codzienność mieszkańców — ich pracę, rodzinne uroczystości, życie sąsiedzkie czy miejskie tradycje.

– Każda przekazana pamiątka opowiada niepowtarzalną historię. To właśnie z takich osobistych wspomnień buduje się prawdziwa opowieść o mieście i jego mieszkańcach – mówi Milena Kolibczyńska z Muzeum Mazowieckiego w Płocku.

Osoby, które chciałyby podzielić się swoimi zbiorami, mogą przekazać je muzeum w formie darowizny, wypożyczenia lub jedynie udostępnić do zeskanowania czy sfotografowania. Możliwe będzie także odsprzedanie wybranych materiałów.

Muzeum, które opowie o Gostyninie i jego mieszkańcach

Tworzona ekspozycja stała ma pokazywać historię Gostynina od XIX wieku po czasy współczesne, choć pojawią się również wątki związane z wcześniejszymi dziejami regionu. W planach jest opowieść o lokalnych ziemianach i ich majątkach, mieszkańcach walczących o niepodległość Polski, a także o społecznościach, które przez lata współtworzyły charakter miasta — Żydach czy niemieckich kolonistach.

Ważną część wystawy stanowić będą również wydarzenia XX wieku: rozwój Gostynina w okresie międzywojennym, dramat okupacji podczas II wojny światowej, realia PRL-u i przemiany po 1989 roku.

Muzeum ma być jednak czymś więcej niż tylko miejscem prezentowania eksponatów. Oprócz wystawy stałej znajdą się tam biblioteka, sala edukacyjna i konferencyjna, a także przestrzeń do organizacji spotkań i wydarzeń kulturalnych. Dziedziniec placówki ma tętnić życiem podczas koncertów, warsztatów i imprez plenerowych.

Cała inwestycja, realizowana przy wsparciu środków unijnych, kosztuje ponad 13,7 mln zł.

Drugie życie zabytkowych sukiennic

Siedzibą nowego muzeum będą historyczne sukiennice w Gostyninie — charakterystyczny budynek wzniesiony w stylu neoklasycystycznym w latach 20. XX wieku z inicjatywy ówczesnego burmistrza Michała Żychlińskiego.

Przez dekady obiekt wielokrotnie zmieniał swoje funkcje. Początkowo działała tam hala targowa i jatki miejskie, później — w czasie II wojny światowej — budynek wykorzystywano jako więzienie. W kolejnych latach mieściły się tam biura i hurtownia.

Samorząd województwa mazowieckiego odkupił nieruchomość od prywatnego właściciela w 2020 roku, a następnie wpisał ją do rejestru zabytków jako część historycznego zespołu staromiejskiego. Remont i adaptacja obiektu rozpoczęły się jesienią 2025 roku.

Muzeum Mazowieckie już wcześniej informowało, że przygotowało ponad 170 obiektów, które mają stać się częścią przyszłej ekspozycji. Teraz jednak instytucja liczy przede wszystkim na mieszkańców i ich rodzinne archiwa — bo to właśnie one mogą nadać nowemu miejscu najbardziej osobisty i autentyczny charakter.