Nowe Centrum Warszawy. Podsumowanie 2023 roku

Nowe Centrum Warszawy to projekt wielu zmian w przestrzeni miejskiej, które od kilku lat realizowane są w Śródmieściu. Dzięki kolejnym inwestycjom – takim jak zakończona przebudowa ul. Marszałkowskiej czy rozpoczęta modernizacja ul. Chmielnej i tzw. placu Centralnego – stolica staje się bardziej przyjazna i wygodna dla wszystkich użytkowników.

— Zależy nam na tym, by Nowe Centrum Warszawy było eleganckie, spójne, a przy tym przyjazne, bezpieczne, zielone i pełne życia, odpowiadające na potrzeby i styl życia warszawianek i warszawiaków. Nowe Centrum Warszawy ma być żywe, pełne usług zlokalizowanych w parterach budynków, sklepów, kawiarni czy restauracji z ogródkami. Lepsza jakość centrum to też zdrowie nas wszystkich: czyste powietrze, cień latem, dużo zieleni – mówi prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski.

W ramach tego projektu, w 2023 roku, zakończona została modernizacja ul. Marszałkowskiej (od ul. Królewskiej do placu Bankowego). Rozpoczęły się również prace na ul. Chmielnej oraz tzw. placu Centralnym, przy którym stoi już Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Otwarcie tej placówki planowane jest w tym roku.

Już wcześniej, na terenie Śródmieścia, przebudowana została aleja Jana Pawła II – od ronda Czterdziestolatka do ronda ONZ. Wytyczone też zostały nowe przejścia dla pieszych i przejazdy rowerowe przy rondzie Dmowskiego i ul. Marszałkowskiej. A w 2021 roku powstał zupełnie nowy, funkcjonalny i wygodny, a przede wszystkim lubiany przez mieszkanki i mieszkańców stolicy plac Pięciu Rogów – u zbiegu ulic Chmielnej, Kruczej, Brackiej, Szpitalnej oraz Zgoda.

Mniej betonu na placu Centralnym
W czerwcu ub.r. rozpoczęła się budowa tzw. placu Centralnego, który znajdzie się w środkowej części placu Defilad. Po zakończeniu prac przed Pałacem Kultury i Nauki będzie mniej betonu i asfaltu, pojawi się ponad 100 nowych drzew, tysiące krzewów, trawniki oraz niska sadzawka.

Po latach dyskusji i wyjaśniania kwestii dotyczących własności gruntów i planowania, w sercu Warszawy powstanie nowa przestrzeń, która będzie służyła warszawiankom i warszawiakom – przestrzeń zielona, uporządkowana, przyjazna mieszkańcom, ale też powstająca z poszanowaniem historii miasta, ponieważ układ chodników i zieleni odwzoruje sieć dawnych ulic i zarys budynków – mówi Rafał Trzaskowski.

Koncepcja przebudowy pl. Defilad na osi ul. Złotej zakłada, że przed Pałacem Kultury i Nauki powstanie miejsce na codzienne spotkania mieszkańców i organizację wydarzeń kulturalnych. Z ogromnej przestrzeni zostanie wykrojony bardziej kameralna, obsadzona drzewami i niską zielenią przestrzeń, która wpłynie na atrakcyjność ścisłego centrum miasta.

W trakcie prac na dawnej ulicy Złotej wykonawca odsłonił pozostałości kamienic, oryginalną nawierzchnię bazaltową, torowisko tramwajowe, a także granitowe krawężniki. Natrafiono także na starą rozdzielnię elektryczną zlokalizowaną w północno-zachodniej części placu budowy, od strony trybuny honorowej. Już po zakończeniu dokumentacji, docelowy układ chodników i zieleni na placu Centralnym odwzoruje sieć dawnych ulic i zarys budynków z 1939 roku.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej prawie gotowe
Sąsiadująca z placem Centralnym nowa siedziba Muzeum Sztuki Nowoczesnej zostanie otwarta dla publiczności jesienią tego roku. Zaprojektowany przez nowojorskie studio Thomas Phifer and Partners budynek jest już niemal gotowy. Trwają prace wykończeniowe wewnątrz sześciu kondygnacji, skupionych wokół monumentalnej, centralnej klatki schodowej. Muzeum zajmuje blisko 20 tys. m kw. powierzchni, z czego 4500 m kw. to przestrzenie ekspozycyjne na pierwszym i drugim piętrze.

Na obu poziomach wystawowych znajdą się też tzw. pokoje z widokiem, czyli pomieszczenia z panoramicznymi oknami wychodzącymi na ulicę Marszałkowską i południową część placu Defilad. W budynku powstanie też kino.

Cały zespół MSN intensywnie pracuje nad pierwszą wystawą kolekcji z okazji otwarcia nowego budynku muzeum. Przeprowadzkę do pomieszczeń przy placu Defilad, transport dzieł oraz montaż prac w galeriach głównych zaplanowano na lato 2024 roku.

Okolica MSN będzie zielona. W grudniu przy samym budynku muzeum oraz nowo powstałej alejce w kierunku Pałacu Kultury i Nauki posadzonych zostało kilkadziesiąt okazałych drzew. Będą tu również krzewy i byliny.

Sala Kongresowa do remontu
W listopadzie ub.r. rozstrzygnięty został przetarg na modernizację Sali Kongresowej. Kultowy obiekt – znajdujący się w budynku Pałacu Kultury i Nauki – stanie się nowoczesny, wielofunkcyjny i dostępny dla wszystkich. Prace obejmą kompleksową modernizację Sali wraz z zapleczem technicznym, sanitarnym, konferencyjnym i gastronomicznym. Pojawi się tu infrastruktura elektroakustyczna najnowszej generacji.

— Wszyscy czekaliśmy na ten moment i bardzo się cieszę, że wreszcie nastąpił, bo Sala Kongresowa nie spełnia swoich funkcji od 2014 r. Zajmowaliśmy się tym tematem bardzo poważnie, przygotowywaliśmy koncepcje, jak ten obiekt ma wyglądać w przyszłości. Niestety w ostatnich latach koszty tego typu remontów lawinowo rosły, a biorąc pod uwagę sytuację budżetową miasta trudno było podjąć decyzję o przyznaniu dodatkowych środków. Ostatecznie zdecydowaliśmy się zwiększyć budżet tej inwestycji i mam nadzieję, że Sala Kongresowa odzyska blask sprzed lat i już niedługo będziemy mogli tu podziwiać gwiazdy formatu Milesa Davisa czy The Rolling Stones – mówił Rafał Trzaskowski, prezydent m.st. Warszawy.

Zakończenie przebudowy planowane jest na koniec 2026 r.

Nowa Chmielna – zielona i wygodna
Trwają również – rozpoczęte w IV kwartale ub.r. – prace na ul. Chmielnej. Ulica ta, jeszcze 15-20 lat temu, była wizytówką stolicy. Dziś nie wykorzystuje swojego potencjału, postrzegana jest jako miejsce zdegradowane i nieatrakcyjne, a zrealizowany tu w latach 90. remont nie przetrwał próby czasu.

— Przywrócimy rangę ul. Chmielnej jako miejsca spotkań, wypoczynku i spacerów oraz najważniejszej ulicy handlowej w Warszawie. Chmielna zyska formę i funkcję zielonego deptaka – wyposażonego w ławki oraz obsadzonego drzewami i krzewami.– mówi Michał Olszewski, zastępca prezydenta m.st. Warszawy.

Przygotowany przez Zarząd Terenów Publicznych m.st. Warszawy projekt modernizacji ulicy zyskał przychylność Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Projekt modernizacji zakłada m.in. wymianę nawierzchni ulicy – kostkę betonową zastąpią płyty granitowe. Wyremontowane zostaną elementy małej architektury: murki, donice z zielenią, ławki (przy kinie Atlantic i skwerze Bukinistów) oraz mała fontanna.

Trzy śródmiejskie place
Centrum Warszawy, zamiast kojarzyć się wyłącznie z miejscem do pracy i załatwiania najpilniejszych spraw, ma stać się dla mieszkańców miejscem odpoczynku i spędzania wolnego czasu – takie są założenia Nowego Centrum Warszawy. Dlatego specjaliści z Biura Architektury i Planowania Przestrzennego m.st. Warszawy rozpoczęli – wraz z zawodowymi architektami z biur projektowych – publiczną dyskusję na temat zmian na placach: Teatralnym, Bankowym i Żelaznej Bramy. Wypowiedzieć mogli się również mieszkańcy stolicy, którzy wzięli udział w spotkaniach, konsultacjach i warsztatach charrette.

Realizujemy program Nowego Centrum Warszawy, który polega na przekształcaniu ulic i placów na lepsze przestrzenie miejskie, bardziej zielone, bezpieczniejsze i wygodne dla pieszych oraz rowerzystów. Uznaliśmy, że trzy place znajdujące się tak blisko siebie należy rozpatrywać łącznie. Dlatego w ramach warsztatów projektowych najpierw przygotowaliśmy koncepcję nowego zagospodarowania placu Teatralnego, następnie Bankowego, a teraz placu Żelaznej Bramy – mówi Wojciech Wagner, zastępca dyrektora Biura Architektury i Planowania Przestrzennego.

Koncepcja zmian wszystkich trzech placów będzie teraz dopracowywana i uzgadniana z jednostkami miejskimi.

Marszałkowska i plac Trzech Krzyży dla pieszych i rowerzystów
Naturalnym „łącznikiem” komunikacyjnym wszystkich placów jest ul. Marszałkowska, która również przeszła w minionym roku olbrzymią metamorfozę. Między al. Solidarności a ul. Królewską wyremontowany został chodnik, powstała droga dla rowerów i uporządkowano parkowanie. Całość zmian dopełnia nowo posadzona zieleń. Jest tu ponad 70 drzew oraz kilkadziesiąt tysięcy krzewów, bylin i pnączy. A już na wiosnę br. planowany jest remont nawierzchni zachodniej jezdni ul. Marszałkowskiej – między pl. Bankowym a ul. Królewską.

Wypiękniał również plac Trzech Krzyży. To przebudowywane kompleksowo miejsce w centrum miasta jest już dziś w pełni przejezdne, dzięki czemu korzystać mogą z niego zarówno kierowcy, jak i rowerzyści. Nie zapomniano o wygodnych chodnikach i przejściach dla pieszych. Przybyło zieleni – na placu pojawiły się okazałe drzewa, a także krzewy i byliny.

Zmiany na placu Powstańców Warszawy
Trwa również przebudowa placu Powstańców Warszawy. Powstaje pod nim czterokondygnacyjny parking podziemny dla 420 samochodów (jedna trzecia z nich zostanie przeznaczona dla okolicznych mieszkańców). Parking „uwolni” więcej powierzchni dla drzew. Pojawi się też niska zieleń w postaci krzewów i bylin.

Nowa aranżacja przestrzeni nadziemnej pozwoli na organizację wydarzeń kulturalnych i podkreśli unikatowość tego miejsca na mapie miasta z jego bogactwem historii. Znajdzie się też miejsce na organizację różnych wydarzeń nieformalnych, takich jak np. targi śniadaniowe. Nowością w tym miejscu będzie tzw. Plac Muzyki, który umożliwi organizowanie różnych wydarzeń muzycznych. Stanie tu też parterowy pawilon kawiarniany z dużymi przeszkleniami i zielonym dachem oraz fontanna.

Wydzieloną strefą w osi placu po jego południowej stronie będzie niewielki Plac Napoleona wygospodarowany wokół pomnika przedwojennego patrona placu. Będzie miał oprawę z zieleni inspirowaną ogrodami francuskimi.

UM Warszawa