Pensja znika po kilku dniach. Tak żyje dziś młode pokolenie

Jeszcze kilka lat temu mówiło się, że młode pokolenia chcą żyć szybko, wygodnie i bez zobowiązań. Dziś coraz wyraźniej widać, że rzeczywistość napisała zupełnie inny scenariusz. Dla wielu przedstawicieli pokolenia Z i millenialsów codzienność sprowadza się do prostego rachunku: czy kolejna wypłata wystarczy, żeby spokojnie dotrwać do następnej.

Z najnowszego badania Deloitte wynika, że życie „od pierwszego do pierwszego” stało się doświadczeniem ogromnej części młodych Polaków. Dotyczy to 41 proc. przedstawicieli generacji Z oraz 46 proc. millenialsów. To wynik nieco wyższy niż średnia globalna i jednocześnie kolejny sygnał pokazujący, że finansowy komfort dla wielu osób przed trzydziestką i po niej pozostaje bardziej aspiracją niż rzeczywistością.

Choć problem kosztów życia jest dziś odczuwalny niemal wszędzie, w Polsce wyraźnie silniejsze są także lęki związane z przyszłością i poczuciem niestabilności. Młodzi coraz częściej funkcjonują w przekonaniu, że nawet ciężka praca nie daje już gwarancji bezpieczeństwa.

Największym źródłem stresu pozostają rosnące wydatki. Koszty życia jako główną obawę wskazało 32 proc. przedstawicieli pokolenia Z i 39 proc. millenialsów w Polsce. Inflacja, ceny mieszkań, rachunki czy codzienne zakupy sprawiają, że coraz trudniej planować przyszłość w perspektywie dłuższej niż kilka miesięcy.

Jednocześnie polscy respondenci dużo częściej niż ich rówieśnicy na świecie wskazują na niepokój związany z sytuacją geopolityczną. Wojny i konflikty są dziś jednym z najważniejszych źródeł lęku dla 32 proc. „zetek” i 36 proc. millenialsów. To niemal dwa razy więcej niż wynosi światowa średnia.

Eksperci zwracają uwagę, że młode pokolenia dorastały w rzeczywistości permanentnych kryzysów — od pandemii, przez inflację, po napięcia militarne tuż za wschodnią granicą Polski. W efekcie poczucie stabilizacji, które dla wcześniejszych generacji było czymś naturalnym, dla dzisiejszych 20- i 30-latków staje się coraz trudniej osiągalnym luksusem.

Szczególnie mocno w badaniu wybrzmiewa problem rynku mieszkaniowego. Dla młodych Polaków zakup własnego mieszkania coraz częściej wydaje się celem praktycznie nieosiągalnym.

Aż 59 proc. przedstawicieli generacji Z i ponad połowa millenialsów przyznaje, że własna nieruchomość pozostaje poza ich finansowym zasięgiem. To wyniki wyraźnie gorsze niż średnie globalne.

W praktyce oznacza to nie tylko późniejsze decyzje o zakupie mieszkania, ale również odkładanie całego życia na później. Zarówno w Polsce, jak i na świecie ponad połowa młodych deklaruje, że z powodów finansowych opóźnia założenie rodziny, dalszą edukację czy rozpoczęcie własnego biznesu.

Coraz częściej miejsce zamieszkania wpływa też bezpośrednio na decyzje zawodowe. Dla 71 proc. polskich przedstawicieli pokolenia Z dostępność i ceny mieszkań mają znaczenie przy wyborze pracy czy miasta do życia. Rynek nieruchomości przestaje być więc wyłącznie kwestią ekonomii — zaczyna determinować całe życiowe strategie młodych ludzi.

W badaniu widać jednak również zmianę, którą młode pokolenia traktują bardziej jako szansę niż zagrożenie. Chodzi o sztuczną inteligencję.

Globalnie z narzędzi opartych na AI korzysta już 74 proc. przedstawicieli generacji Z i millenialsów. W Polsce ten odsetek jest niższy, ale także dynamicznie rośnie — wynosi odpowiednio 58 proc. i 57 proc.

Młodzi wykorzystują sztuczną inteligencję przede wszystkim pragmatycznie. Najczęściej pomaga im w nauce, rozwoju kompetencji oraz planowaniu kariery. Ponad dwie trzecie respondentów deklaruje, że korzysta z AI, by zdobywać nowe umiejętności albo szukać wskazówek dotyczących rozwoju zawodowego.

To pokazuje ciekawy paradoks współczesnego młodego pokolenia. Z jednej strony żyje ono pod ogromną presją ekonomiczną i w poczuciu niepewności. Z drugiej — bardzo szybko adaptuje nowe technologie i szuka sposobów, by zwiększyć swoje szanse na rynku pracy.

Badanie Deloitte, przeprowadzone wśród ponad 22 tys. młodych ludzi z całego świata, pokazuje więc coś więcej niż tylko statystyki dotyczące finansów. To portret pokolenia, które w dorosłość weszło w czasie kryzysów i nauczyło się funkcjonować w rzeczywistości, w której stabilność nie jest już punktem wyjścia, lecz celem samym w sobie.