Apteka zamknięta – taki napis może pojawić się w wielu aptekach

2/3 aptek w Polsce może zostać zamkniętych w wyniku odgórnych decyzji państwa. Właściciele aptek łączą siły, aby bronić swojego dobrego imienia oraz zabezpieczyć swoje osiągnięcia zawodowe. Stowarzyszenie Poszkodowanych „Apteka Zamknięta” wystąpiło z apelem o pomoc do minister zdrowia Izabeli Leszczyny.

„Właściciele aptek po siedmiu latach życia w ciągłej niepewności, na mocy otrzymywanych obecnie decyzji, są zmuszani do zamykania swoich placówek z dnia na dzień. Ruszyła przeciwko nam jakaś machina, której nie rozumiemy i z którą trudno nam walczyć” - mówi Mariusz Cyrankiewicz, przedstawiciel Stowarzyszenia Poszkodowanych „Apteka Zamknięta” i właściciel zamykanych aptek.

Decyzje o zamknięciu kolejnych aptek podejmuje Główny Inspektor Farmaceutyczny.

Farmaceuci i właściciele aptek zrzeszeni w Stowarzyszeniu Pokrzywdzonych „Apteka Zamknięta” sądzą, że Główny Inspektor Farmaceutyczny nie ma pełnej wiedzy na temat sytuacji aptek, co do których podejmuje decyzje. Stąd może wynikać złe interpretowanie i działanie na niekorzyść przedsiębiorców i pacjentów. I zabiegają o możliwość wypowiedzenia się w sprawie, która dotyczy szerokiego grona osób.

Od połowy roku 2024 r. właściciele aptek w całej Polsce otrzymują decyzje Głównego Inspektora Farmaceutycznego o odebraniu prawa do prowadzenia aptek. Decyzje nie są wynikiem dzisiejszych działań przedsiębiorców czy bieżących nieprawidłowości w ich funkcjonowaniu. Dotyczą one wydarzeń sprzed 7-8 lat. Właściciele aptek (czasami nowi właściciele) są dziś karani za coś, co w latach 2015-2018 roku było legalne i czego legalność potwierdzały wówczas zarówno inspektoraty farmaceutyczne, prawnicy, jak i sądy.

Chodzi o fakt sprzedaży leków z aptek do przychodni, które prowadziły również hurtownie. Przychodnie lekarskie na mocy obowiązujących wówczas przepisów kupowały leki na podstawie zapotrzebowań wystawianych przez lekarzy. Aptekarze sprzedawali je do przychodni (nie do hurtowni), nie widząc w tego typu transakcjach żadnego zagrożenia.

Farmaceuci działali w przekonaniu o zgodności swoich działań z prawem, w czym dodatkowo utwierdzała ich inspekcja farmaceutyczna, która kontrolując apteki w owym okresie, nie dawała żadnych zaleceń pokontrolnych związanych ze wspomnianą aktywnością sprzedażową. Wtedy nie pojawiały się też żadne informacje ani komunikaty (z Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego ani resortów zdrowia czy sprawiedliwości), które zakazywałyby tego typu sprzedaży. Kontrole przeprowadzane przez inspektoraty nie skutkowały cofaniem zezwoleń ani nakazem zaprzestania takiej działalności. Teraz apteki są zamykane z uzasadnieniem, że „mogło w nich dojść do niezgodnej z prawem sprzedaży leków”. Zaznaczyć należy: niezgodnej - dziś.

„Szacujemy, że taki sposób sprzedaży dotyczył 60-70 proc. aptek w kraju, co stanowi około 7-8 tysięcy placówek na około 13 tysięcy aptek działających w Polsce w tamtym okresie. Czy to oznacza, że większość właścicieli aptek i zatrudnionych przez nich farmaceutów działało w sposób nieuczciwy?” - pyta Mariusz Cyrankiewicz, przedstawiciel Stowarzyszenia Pokrzywdzonych „Apteka Zamknięta”.

Obecnie Główny Inspektor Farmaceutyczny Łukasz Pietrzak wystosował polecenie cofania zezwoleń we wszystkich zawieszonych sprawach, które - w niektórych przypadkach - toczą się od ponad ośmiu lat i nawet nie zostały przekazane z inspektoratów wojewódzkich do dalszego procedowania.

Należy podkreślić, że Główny Inspektor Farmaceutyczny, wydając decyzję cofającą zezwolenie na działalność apteki, ma ustawową możliwość zawieszenia wykonania tej decyzji do momentu wydania prawomocnego wyroku. Jednak dotychczas organ ten ani razu nie skorzystał z tej opcji. Główny Inspektor Farmaceutyczny powołuje się na potencjalne zagrożenie zdrowia i życia, które mogłoby wynikać z dalszego funkcjonowania aptek. Sytuacja ta jest nieco zaskakująca, zważywszy że ta sama inspekcja, mając od 2017 roku pełną wiedzę na temat działalności wspomnianych aptek, pozwoliła im funkcjonować przez kolejne siedem lat.

Dopiero teraz pierwsze apteki zostały zamknięte, a według informacji uzyskanych z prokuratury liczba zagrożonych zamknięciem placówek sięga kilku tysięcy.

„W związku z powyższym ostrzegamy, że może to prowadzić do istotnych zmian na rynku detalicznej sprzedaży leków. Likwidacja tak dużej liczby placówek może skutkować wzrostem cen leków oraz ograniczeniem dostępu do aptek. Uważamy, że zachowanie Głównego Inspektora Farmaceutycznego, który postrzega farmaceutów i właścicieli aptek w negatywnym świetle, jest nieuzasadnione. Jesteśmy przekonani, że nasze działania były zgodne z etyką zawodową, a sprzedawane leki ratujące zdrowie i życie nie były wykorzystywane w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Jesteśmy przekonani, że te leki dotarły do pacjentów, którzy ich potrzebowali” - podkreśla Jerzy Piotr Mazurek ze Stowarzyszenia Pokrzywdzonych „Apteka Zamknięta”.

„Działamy zgodnie z prawem, płacimy podatki, a w tak trudnym okresie jak pandemia stanęliśmy >>na pierwszej linii